भदौ २३ र २४ गतेको आन्दोलनले मुलुकमा ठूलो राजनीतिक उथलपुथल ल्यायो। आन्दोलनका क्रममा दर्जनौँ सहिद भए, सयौँ घाइते भए र तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको निर्वाचित सरकार ढल्यो। त्यसपछि नागरिकको अन्तरिम सरकार बनेको छ, जसको नेतृत्व पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीले गरिरहेकी छिन्। अब आउँदो फागुन २१ गते मध्यावधि निर्वाचनको तयारी भइरहेको छ।

यस संवेदनशील घडीमा, शिलापोष्ट मिडियाले नेकपा एमालेका नेता तथा बाह्रबिसे नगरपालिकाका पुर्व नगरप्रमुख निमफुन्जो शेर्पासंग अहिलेको आन्दोलन, पार्टी नेतृत्वको कमजोरी, नयाँ पुस्ताको चाहना, पुराना नेताको भूमिका र भविष्यको राजनीतिक बाटोबारे प्रष्ट धारणा राखेका छन्।
प्रस्तुत छ उनै शेर्पा संग गरिएको अन्तर्वार्ता:

प्रश्न १: जेनजीहरुको आन्दोलनलाई यहाँले कसरी लिनु भएको छ?
👉 जेनजी आन्दोलन केवल सडकमा प्रदर्शन मात्र होइन। यो दशकौँसम्म उपेक्षा भएका युवाहरू र आम नागरिकको निराशाको सङ्ग्रह हो। नेपालका मुख्य राजनीतिक दलहरूले युवा कार्यकर्ता र वञ्चित समुदायको आवाज सुनिएन। बेरोजगारी, अवसरको कमी, शिक्षा र स्वास्थ्यमा असमानता, र पुराना नेतृत्वको निराशाजनक शैलीले युवा पुस्तालाई निरन्तर दबाइराख्यो। यही असन्तुष्टिले अन्ततः आक्रोशको रूप लियो। आन्दोलनमा गाउँ–बस्तीका श्रमिक, सहरका पढेलेखेका युवाहरू, शिक्षक, विद्यार्थी र व्यापारिक वर्गले सामेल भए। उदाहरणका लागि, काठमाडौं, पोखरा, बिराटनगरमा भएका आन्दोलनहरूमा केवल राजनीतिक नाराले होइन, रोजगारी र आधारभूत सेवा सुनिश्चित गर्नुपर्ने मागले जनताको उत्साह बढायो। यसले देखाउँछ—जेनजी आन्दोलनले नेतृत्व र प्रणाली सुधारको माग गरिरहेको छ।

प्रश्न २: यो आन्दोलनलाई तपाईं कसरी मूल्यांकन गर्नुहुन्छ?
👉 त्यो आन्दोलन केवल सडकमा जुलुस थिएन। यो राष्ट्रकै असन्तुष्ट आत्माको चीत्कार थियो। जनताले सम्मान, सुन्ने शक्ति, रोजगारी र अवसरको लागि आवाज उठाए। यसले देखायो कि पुराना शक्ति–सन्तुलनले अब काम गर्दैन। आन्दोलनका क्रममा दर्जनौं नागरिकले ज्यान गुमाए, तर तिनको बलिदानले मुलुकलाई नयाँ दिशामा सोच्न बाध्य बनायो। सहिदको बलिदानले जनतालाई संकेत दियो—अब केवल गुट र पदको राजनीति होइन, संरचनागत परिवर्तन अपरिहार्य छ।

प्रश्न ३: आन्दोलनमा भएको ज्याननोक्सानको जिम्मेवारी कसले लिनुपर्छ?
👉 प्रत्यक्ष जिम्मेवारी तत्कालीन सरकारको हो। शान्तिपूर्ण आन्दोलनलाई संवादमार्फत सम्बोधन गर्ने साटो सरकारले बल प्रयोग गर्‍यो। तर पार्टी नेतृत्व पनि निर्दोष छैन। हामीले समयमै जनताको पीडा बुझ्न सकेनौं, मौन रह्यौं। राज्य र पार्टी दुवैले सहिद परिवारसँग न्याय माग्ने जिम्मेवारी लिनुपर्छ। यदि दोषीलाई कारबाही र पीडित परिवारलाई न्याय दिएनौं भने आन्दोलनको बलिदान व्यर्थ हुन्छ।

प्रश्न ४: तपाईंलाई पार्टीभित्र आलोचक किन भनिन्छ?
👉 म गलतसँग सम्झौता गर्दिन। बाह्रबिसे नगरप्रमुख हुँदा मैले नागरिकको हितलाई प्राथमिकता दिएको थिएँ। यसै कारण म आलोचकको रूपमा चिनिन्छु। सत्य बोल्नेहरू सधैं कठोर देखिन्छन्, तर यो कठोरता व्यक्तिगत रिस होइन, न्याय र पारदर्शिताको पक्षमा उठाइएको आवाज हो।

प्रश्न ५: जेनजी आन्दोलनपछि पनि तपाईंका पार्टीका केही नेता (जस्तै महेश बस्नेत) हरुले अराजक किसिमका अभिव्यक्ति दिदै पुरानो शैलीमा प्रस्तुत भए, यसलाई कसरी लिनुहुन्छ?
👉 यस्ता अराजक तत्वहरूलाई जरैदेखि निर्मुल पार्नु पर्छ। दादागिरी, उदण्डता र असभ्य शैली अब सह्य हुने अवस्था छैन। अबका युवा नेताहरूले तिनलाई तह लगाउनुपर्छ, पार्टी र मुलुकको अनुशासन कायम गर्नु पर्छ। यस्ता २/४ जना अराजक र गुण्डागर्दी व्यबहारले नै आज ओलि नेतृत्वको सरकार र समग्र एमाले पार्टी हविगत यस्तो भएको हो । यस्ता पात्रहरूलाई अब पार्टीमा निमिट्यान्न पार्नुपर्छ । बस्नेत जस्ता पात्रहरुको असभब्य व्यवहारले पार्टी र जनविश्वासमा नकारात्मक प्रभाव पारेको हो । अब यस्ता गुण्डागर्दीहरु अराजकतावादीहरुको दिन सकियो ।

प्रश्न ६: मुलुक यो अवस्था सम्म आइपुग्न के नेतृत्वहरुको मात्रै दोष हो?
👉 नेतृत्व मात्र दोषी होइन। कर्मचारी तन्त्र पनि सुधार गर्नुपर्छ। भातृ संघ संस्था खारेज गर्नुपर्छ। २०४७/४८ सालदेखिका नेता, मन्त्री, प्रधानमन्त्रीदेखि उच्चपदस्थ कर्मचारीहरुको सम्पत्ति छानबिन हुनुपर्छ। न्यायालयमा निस्पक्ष व्यक्तिहरू आएर अनुसन्धान गर्नुपर्छ। नेतृत्व र प्रणाली दुवै कमजोर हुँदा मुलुक यति अस्थिर अवस्थामा पुगेको हो। त्यति मात्रै होईन असमान न्याय प्रणालीलाई अब सुधार र निश्पक्ष बनाउन पर्छ ।

प्रश्न ७: एमालेमा पार्टी नेतृत्वको उमेर हद ७० वर्ष र दुई कार्यकाल आफै राख्ने तर आफै उल्लंघन गर्ने? यसमा तपाईंको धारणा के?
👉 यो पूर्ण अस्वीकार्य छ। पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको घमण्ड र आसेपासेको लहडमा आज पार्टी मात्र होइन, मुलुक नै अप्ठ्यारो अवस्थामा पुगेको छ। उहाँले आफैँले तय गरेको बिधानको उल्लंघन गर्नु, नियम र मर्यादालाई खारेज गर्नु, केवल व्यक्तिगत सत्ता र स्वार्थको लागि हो। यो हठ र स्वेच्छाचारिता अस्वीकार्य छैन । आफै निति नियम बनाउने आफै उल्लंघन गर्ने ? यो कस्तो स्वइच्छाचारिता हो ? केवल पार्टीबाट होइन, मुलुकको नेतृत्वबाट पनि उहाँले विश्राम लिनुपर्छ। अबको एमालेमा नियमको पालना, अनुशासन र स्पष्ट मर्यादा कायम रहनुपर्छ। कुनै पनि नेता आफैंलाई नियमभन्दा माथि ठान्न सक्दैन।

प्रश्न ८: अबको एमाले कस्तो र कसको नेतृत्वमा हुनुपर्छ?
👉 अबको एमाले बलियो, सक्षम र सबैले विश्वास गर्ने नेतृत्वमा हुनुपर्छ। नेतृत्व केवल पदको लालचमा नभई ईमानदार, पारदर्शी र आफ्नो छवि दाग रहित व्यक्तिको हुनुपर्छ। गुटबन्दी, आसेपासे र व्यक्तिगत स्वार्थबाट मुक्त रहनुपर्छ। नयाँ नेतृत्वले अनुभव र न्यायसंगत निर्णय गर्ने क्षमता राख्नुपर्छ। सबै स्तरका कार्यकर्ताले मानेको, पार्टी र जनतासँग सम्बन्धित, सक्षम र सशक्त व्यक्तिले मात्र अबको एमालेको नेतृत्व लिन सक्छ। तर अब ओलीलाई दोष थोपरेर टाउको लुकाउने सबै आसेपासे नेताहरूको एकएक हिसाब किताब पनि खोज्छौं ताकी आज पार्टी र मुलुक यो अवस्थामा पुग्न ओलिको मात्रै दोष छैन ।

प्रश्न ९: तपाईंलाई ‘उत्तेजक’ वा ‘रिसालु’ भन्नेहरूलाई के भन्न चाहनुहुन्छ?
👉 साँचो बोल्नेहरू सधैं रिसालु वा उत्तेजक देखिन्छन्। तर यदि भ्रष्टाचारविरुद्ध उठ्नु र अन्यायविरुद्ध बोल्नु रिसालु कहलिन्छ भने म गर्वका साथ रिसालु नै रहन्छु। मेरो रिस व्यक्तिगत होइन, प्रणालीगत अन्यायविरुद्ध हो। उदाहरणका लागि, भ्रष्टाचार र असमानताविरुद्ध मैले पार्टी भित्रै खुलेर आवाज उठाएको छु।

प्रश्न १०: आन्दोलनपछि बनेको सुशीला कार्की नेतृत्वको अन्तरिम सरकारलाई तपाईं कसरी हेर्नुहुन्छ?
👉 यो सरकार रहरले भन्दा पनि बाध्यताले बनेको हुँदा अब मुलुकलाई संकटबाट निकाल्ने अवसर हो। कार्की प्रधान न्यायाधीश भएर सत्यनिष्ठ छवि बनाएकी व्यक्ति हुन्। अब उनको नेतृत्वमा निष्पक्ष छानबिन, सहिद परिवारलाई न्याय, र तोकिएको समयमा चुनाव सुनिश्चित गर्नु आवश्यक छ। यदि यी कामहरू सफल भए, यो अन्तरिम सरकार मुलुकमा नयाँ नेतृत्व र विश्वासको आधारशिला बन्न सक्छ।

प्रश्न ११: तोकिएको फागुन २१ को मध्यावधि चुनाव सम्भव छ?
👉 सम्भव छ, तर राजनीतिक इच्छाशक्ति, प्राविधिक तयारी र स्वतन्त्र निर्वाचन आयोग आवश्यक छ। त्यसका लागि सबै राजनीतिक दलहरूले सहयोग गर्नुपर्छ। ताजा जनादेश नै अहिलेको समस्याको हल हो। यदि चुनाव हुन नसके मुलुक गृहयुद्धको चपेटामा नजाला भन्न सकिन्न। त्यसैले अहिले सबैले कार्की नेतृत्वको सरकारलाई सहयोग गर्नु पर्छ। चुनावको सफलताले मात्र नयाँ पुस्तालाई अवसर दिन सक्छ र मुलुकलाई स्थिरतामा लैजान सक्छ।

प्रश्न १२: पुराना नेताहरूको भूमिकाबारे तपाईंको दृष्टिकोण?
👉 पुराना नेताहरूले अनुभव र सल्लाह दिन सक्छन्, तर नेतृत्वको अवसर अब नयाँ पुस्तालाई दिनुपर्छ। पटक–पटक प्रधानमन्त्री वा पार्टी अध्यक्ष भइसकेका नेताले सल्लाहकारको भूमिकामा बस्नुपर्छ। यदि सधैं उस्तै अनुहारले नेतृत्व गरे, ऊर्जा र नयाँ दृष्टिकोण कुन्ठित हुन्छ। अब उनीहरुले विश्राम लिनुपर्छ ।

प्रश्न १३: एमाले नेतृत्वलाई तपाईं किन कठोर आलोचना गर्नुहुन्छ?
👉 आन्दोलनका बेला नेतृत्व मौन बस्नु ठूलो गल्ती थियो। नेताले केवल पद जोगाउने होइन, जनताको पक्षमा उभिनुपर्छ। मैले आलोचना गर्दा व्यक्तिगत आक्षेप होइन, नेतृत्वलाई जिम्मेवार बनाउन प्रयास हो।

प्रश्न १४: पार्टीभित्रको गुटबन्दी कसरी अन्त्य गर्न सकिन्छ?
👉 गुटबन्दी स्वार्थका लागि बनाइन्छ। यसको अन्त्य केवल खुला प्रतिस्पर्धा, पारदर्शिता, र प्रत्यक्ष सदस्य मताधिकार प्रणालीले गर्न सक्छ। जबसम्म प्रणालीले गुटलाई अस्वीकार गर्दैन, नेताहरू बाध्य भएर गुट बनाउँछन्।

प्रश्न १५: शासन प्रणाली परिवर्तनको मागबारे तपाईंको विचार?
👉 अहिलेको संघीय संरचनाले अपेक्षित परिणाम दिन सकेको छैन। शक्तिको सन्तुलन अस्पष्ट छ, संघीयता कार्यान्वयनमा चुनौतीपूर्ण छ। जनचाहना अनुसार पुनर्मूल्यांकन र सुधार आवश्यक छ। पारदर्शी निर्वाचन प्रणाली, जिम्मेवार सरकार र स्पष्ट शक्तिविभाजन बिना असमानता अन्त्य हुँदैन।

प्रश्न १६: अन्तिममा, जेनजी आन्दोलनका सहिदहरूलाई तपाईंको सन्देश?
👉 सहिदहरूको बलिदानलाई भावनामा मात्र सीमित नगर्नुहोस्। अब यो बलिदानलाई संस्थागत सुधार र जनमुखी शासनमा परिणत गर्नुपर्छ। न्याय दिनुपर्छ, भ्रष्टाचार अन्त्य गर्नुपर्छ, र अवसर सुनिश्चित गर्नुपर्छ। सबै राजनीतिक दलहरू मिलेर जेनजीमा आफ्नो ज्यान बलिदान गर्नेहरुको सपना पूरा गर्न तर्फ लाग्नुपर्छ ।